Pandemi sonrası cep telefonu satışları hızlandı. Ancak kur artışı nedeniyle üretim maliyetleri yükselen yerli markalar, pastadaki payını koruyamadı. Yerlinin satışlardaki payı %13'ten %2’ye kadar geriledi. Çinli telefonlara ise ilgi arttı.
Pandemi sonrası satışların patladığı cep telefonunda, yerli payı kur artışı nedeniyle dip yaptı. 2018’de toplam satışlardaki payı yüzde 13 olan yerli üreticiler, bu yıl yüzde 2’lere kadar geriledi. Bu durum Çinli markalara yaradı. Özellikle ekonomik telefonlara yönelen tüketicinin pazara yeni giren Oppo, Realme, Xiaomi, Vivo gibi Çinli markalara ilgisi de yükseliyor. Türkiye’de 2020 itibarıyla pazar payı dağılımı ise yaklaşık olarak şöyle; Samsung yüzde 30, Huawei yüzde 24, Xiaomi yüzde 20, Oppo yüzde 10, Apple yüzde 7. Oppo, ilk yılında ilk beşe yükseldi. Mobil İletişim Araçları ve Bilgi Teknolojileri İşadamları Derneği (MOBİSAD) Başkanı Mustafa Kemal Turnacı, 2020 başında yükselme eğiliminde olan sektörün pandemi sürecinde yüzde 40 daraldığı, ancak hızlı bir toparlanmaya girdiğini belirtti. Turnacı, hazirandan sonra tüm daralmaların telafi edildiği gibi üzerine talep oluştuğunu ve 1 milyon satış adetine ulaşıldığını söyledi. Turnacı, geleneksel kanalın hala yüzde 20 daraldığını ifade ederek, cep telefonu satışlarında online kanal ve zincir marketlerin olumlu etkilendiğini belirtti.
Cari açığı azaltmak için yapılan vergiler yerliyi de etkiliyor
Yerli telefon satışlarının yüzde 2’lerin altına düştüğünü söyleyen Turnacı, “Ölçek ekonomisine dayalı rekabet ortamında yerli markaların avantaj sağlaması için gereken teşviklerin hayata geçmemesi halinde pazar paylarının yükselmesi de mümkün olmayacak.
2019 itibarıyla toplam 210 milyar dolarlık ülke ithalatımız var, cep telefonu ithalatımız ise 1.8 milyar dolar. Toplam ithalatın yüzde 1’i bile değiliz ama ‘ cep telefonu cari açığı artırıyor” diye bir algımız var. Sektörümüz yüzde 82’ye varan oranda vergi geliri üretiyor. Üstelik devlete ciddi katma değer sağlayan bir sektörüz. Cep telefonlarında yüzde 82’lere varan vergi oranlarımız var. Sektörümüz birçok dezavantaja rağmen içinden yerli markalar çıkartabilmiş, bu konuda ihraç kalemi bile oluşturabilmiş bir sektör. Bugün yerli üretimde oluşan vergilerin, ithalat vergilerinden daha fazla olduğunu düşünürsek, sürdürülebilir bir yerli üretimin ülkemize değer katması için vergisel reformların gecikmeden yapılması gerektiğini düşünüyoruz.” Teknosa CEO’su Bülent Gürcan, uzaktan iletişim ve özellikle sağlık aplikasyonlarının önem kazanmasıyla bu teknolojiyi destekleyen telefonlara ilginin daha da arttığını söyleyerek, "Aynı sebeple önümüzdeki dönem akıllı saatlere olan talepte de ciddi artışlar bekliyoruz. Bununla birlikte, tüketicilerin fiyat hassasiyeti ve ‘hesaplı’ ürünlere olan eğilimi de devam ediyor.Akıllı telefon pazarında yeniliklerin ardı arkası kesilmiyor. Pazara giren yeni markalar ve merakla beklenen yeni ürün modelleri tüketicilerin ilgisini canlı tutuyor. Marka ve model çeşitliliği, tüketicilere farklı özelliklerde ve fiyatlarda ürünlere erişim imkanı sağlıyor. Bu anlamda Türkiye’de tüketicilerin Oppo, Realme, Xiaomi, Vivo gibi pazara son dönemde giren ürünlere ilgisi de pozitif. Türkiye’de satışlara göre marka sıralaması dönemsel olarak değişse de Apple, Samsung, Huawei, Xiaomi ve Oppo gibi markalar ön planda” dedi.
Akıllı telefon ciroda yüzde 23 büyüdü
Mart ve Nisan aylarında dönemsel bir kan kaybı yaşandığını ifade eden Gürcan, “Yaz aylarında güçlü büyümelerle kategori pozitif ivmeyi yakaladı. Tüketici teknolojisi ürünleri pazarında ilk 8 ayda telekomun ciro payı 1,2 puan gerilese de yüzde 40’lara varan oran ile diğer kategorilerin önünde yer aldı. Kategori içinde akıllı telefon ürün grubu aynı dönemde ciroda yüzde 23 büyüme gösterdi ve 19,5 milyar TL ciroya ulaştı, adetler ise geçen yıl ile benzer seviyelerde kaldı. 2019’da ilk 8 ayda 6 milyon 800 bin adet akıllı telefon satılmıştı, bu yıl özellikle Haziran’daki yoğun satışlardan sonra bu adetlere ulaşıldı. Yıl sonuna kadar telefon satışlarının 11 milyon adet seviyesine ulaşmasını bekliyoruz.”
MediaMarkt Türkiye Satınalmadan Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi Faruk Kocabaş,Yerli markaların geciken lansmanları ve pazara yeni ürün sokmamaları, Çin menşeili markaların pazar payını artırmasını sağladığını belirterek, “Özellikle yerli üretimin artışıyla 2021 yılında adetsel bazda pazarın da büyümesini öngörüyoruz. Ağustos ayı verilerine göre yıl başından bu yana Türkiye’de 20 milyar TL’lik cep telefonu satıldı. Bu rakamın yıl sonunda 30 milyar TL’yi bulmasını tahmin ediyoruz. Adetsel bazda ise geçen yıla yakın olarak 10,5 milyon adet ürün satılmasını öngörüyoruz. IDC’nin raporuna göre 2020 yılında dünya genelinde akıllı telefon sevkiyatlarında yıllık bazda yüzde 11,9 düşüş gösterdi. Toplam teslimatın da 1,2 milyar adede gerilemesi bekleniyor. 2021 yılında özellikle yerli üretimin etkisiyle, Türkiye’de adetsel bazda satışların artmasını bekliyoruz. Aynı zamanda yerli üretimin katkısıyla ortalama satışa fiyatının da düşeceğini öngörüyoruz” diye konuştu. Geçen yılın aynı dönemlerinde ikinci el telefon piyasasında aylık bazda 30 - 35 bin civarında cihaz satışı gerçekleştiğini ifade eden Kocabaş, “Bu alanda resmi bir rakam olmasa da bu rakam, bu yıl 40 - 50 bin adet civarında seyrediyor. Bir önceki yıla oranla yüzde 40’lık bir artış görülüyor” dedi.
Hepsiburada Ticari Grup Başkanı Mutlu Erturan ise “Son dönemin en önemli trendi sosyal medyanın yükselişiyle de beraber fotoğraf ve videonun hayatımızın büyük bir parçası olması. Bu sebeple şu an trend 3-4 kameralı cep telefonları. Türkiye pazarı genç nüfusu ile yeni teknolojileri takip etmeyi seven ve deneyimleyen yapısıyla dikkat çeken bir pazar. Bu nedenle büyüyen bir pazar olarak, pek çok global oyuncunun dikkatini çekiyor. Türkiye’de önümüzdeki yıl ciroda artış, adetlerde hafif düşüş beklesek de tahminlerimiz sonraki yıllarda adetlerin de artışa geçeceği yönünde. Şu anda Türkiye’de eski telefonunu satıp yeni modele geçiş yapmak isteyen müşteri sayısı çok fazla. 2. el potansiyelini gerçekleştirdiğimiz “Eski Telefonunu Getir Yeni Telefonu Götür” kampanyalarından aldığımız olumlu geri dönüşlerden anlayabiliyoruz” diye konuştu.
Türkiye’de de Çinli marka hakimiyeti artıyor
TCL Mobil Türkiye Satış ve Pazarlama Direktörü Serhan Tunca ise “Cep telefonu iletişim ihtiyacını karşılayan bir ürün olduğu için fiyat değişikliklerinden en az seviyede etkilenen sektörlerden biri. Kur ve vergi artışı ile cep telefonu fiyatlarında olan değişiklikler, piyasayı kısa vadede negatif yönde etkilese de uzun vadede pazar yeniden eski hacmini yakalıyor. Pandemi döneminde uygulanan kısıtlamalar sebebi ile pazar mart ve nisan aylarında ciddi bir düşüş eğilimi gösterdi. Ardından haziran ayında tekrar aylık 1 milyon seviyesine kadar yükselmesine rağmen, cep telefonu ithalatına uygulanan gözetim uygulaması ve ithal ürünlerdeki fiyat artışı ile pazar yeniden düşüş trendine girerek ayda 850 bin adede kadar geriledi. Yerli üretim yapan üretici sayısının artması ile pazarın yeniden yükseliş trendine geçeceğini düşünüyoruz.Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de cep telefonu pazarında da Çinli üreticilerin hakimiyeti her geçen gün artıyor. Çinli markaların üst düzey teknolojiyi daha erişilebilir fiyatlar ile sunması ile müşterilerin tercihi bu markalardan yana oluyor” diye konuştu..
KDV düşerse 2. el satışlar 3 milyar TL vergi getirecek
Tunca, gelecek yıl yerli üretimin yaygınlaşması ve 2. el satışlarının regüle edilmesi ile yıllık satış adetlerinin de üzerinde bir dönem olacağını ifade ederek, “Cep telefonu fiyatlarının artması ile 2. el telefona bir yönelim oldu. 2. el satışlarının regüle edilmesi ve olası KDV indirimi ile 2. el satışların daha da artacağını öngörüyoruz” dedi. MOBİSAD Başkanı Turnacı ise ikinci el cep telefonu piyasasına yönelik özellikle KDV noktasındaki düzenlenmelerin talebi canlandıracağını ve sektöre yeniden ivme kazandıracağını söyledi.
