Matriksdata İnsan Kaynakları

Finansal Piyasalar

Çok genel bir kavram olan “Piyasa”nın, finansal açıdan basit bir tanımını yapmamız gerekirse, alıcılar ve satıcıların, sürekli bir iletişim halinde para ve mal değiş tokuşu gerçekleştirdiği platformlardan söz edebiliriz. Mevcut arz ve talebin fiziksel ya da dijital ortamlarda yapılan çeşitli işlemlere dönüştüğü borsalar, bu platformların güzel bir örneğidir.

Piyasalar, temelde reel(gerçek) ve finansal piyasalar olmak üzere ikiye ayrılır. Reel piyasalarda mal ve hizmet arz – talebi söz konusuyken, bu yazının konusu olan finansal piyasalarda alıp satılan değerler daha çok kıymetli evraklardır. Yazının geri kalanında, konuyla ilgilenenler için bir giriş niteliği taşıması adına, finansal piyasalara biraz daha yakından bakacağız.

Finansal Piyasa Nedir?

Finansal piyasalar, mali varlıkların, bir diğer deyişle kıymetli evrak niteliği taşıyan belgelerin alınıp satıldığı platformlardır. Bu platformlarda; belli başlı idari ve hukuki kurallar dahilinde, bu evrakları arz edenler, talep edenler, ve düzenleyici kurumlar bir araya gelir. Küçük ve büyük yatırımcıların kazanç sağladığı, aynı zamanda gelişmek isteyen şirketlerin de döner ve duran varlık yatırımları için gerekli kaynakları karşıladığı bu piyasaları, para piyasası ve sermaye piyasası olarak ikiye ayırabiliriz.

Para Piyasası

Para piyasaları, kısa vadeli fon arz ve talebinin karşılandığı piyasalardır. Öne çıkan özelliği, genelde bir seneyi aşmayan kısa vadeli fonlardan oluşmasıdır. Kısa vadeli likidite fazlası olanlar ile likidite açığı olanları karşı karşıya getiren bu piyasalardan sağlanan fonlar, işletmelerin dönen varlıklarını finanse etmek amacı ile değerlendirilir.

Para piyasalarına konu olan araçları, şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Hazine Bonosu
  • Banka Bonoları
  • Repo/Ters Repo
  • Finansman Bonosu
  • Banka Garantili Bonolar

Sermaye Piyasası

Sermaye piyasalarında, bir yıldan daha uzun bir vadeye sahip olan finansal varlıklar işlem görür. Bu piyasalardan sağlanan krediler, daha çok işletmelerin bina, makine, araç – gereç gibi duran varlıklarını finanse etmek amacıyla kullanılır. Para piyasasında olduğu gibi, bu piyasalarda da kaynaklar tasarruf sahiplerinin birikimleridir. Sermaye piyasası araçları şu şekilde sıralanabilir:

  • Pay Senetleri
  • Devlet Tahvilleri
  • Yatırım Fonu Katılım Payları
  • Özel Sektör Tahvilleri
  • Katılma İntifa Senedi
  • Gelir Ortaklığı Senedi
  • Kâr – Zarar Ortaklığı Belgeleri
  • Gayrimenkul sertifikası
  • Varlığa Dayalı Menkul Kıymetler
  • Eurobond