Matriksdata İnsan Kaynakları

Döviz

Kısaca yabancı ülkelerin parası olarak tanımlanabilecek olan, ve ülkeler arası ticaret işlemlerinde kullanılan döviz, günümüzde sık tercih edilen yatırım araçlarından bir tanesidir. Bu yazıda, özellikle de yabancı ülkelerin para birimleri Türk lirasına oranla değer kazanıp kaybettikçe etrafta sık duyulan kavramlardan olan döviz kuruna ve yatırımcıların dövizden nasıl kâr elde ettiğine değineceğiz.

Döviz Kuru Nedir?

Kur kavramı, bir ülkenin para biriminin diğer ülkelerin para birimleri karşısındaki değerini belirleyen katsayıyı ifade eder. Örnek vermek gerekirse, TL’nin dolar karşısındaki değerini ifade etmek için Dolar Kuru terimi kullanılır. 1 doların 4,6 TL olduğunu varsayacak olursak, dolar kuru da 4,6 olur. Döviz kuru hesaplama bu şekilde yapılırken, işlemler de alış ve satış olmak üzere iki şekilde gerçekleştirilir. Dövizlerin alışında uygulanan fiyata alış kuru, satışında uygulanan fiyata ise satış kuru denir. Döviz kurlarına etki eden faktörler arasından öne çıkanlar; ülkelerin ekonomik durumu, siyasi gelişmeler ve merkez bankalarının politikaları olarak sayılabilir. Alınıp satılabilen her mal gibi dövizin de fiyatları arz ve talebe göre belirlenir. Dolayısıyla bir ülkede yabancı para fazla ise döviz kuru düşük, az ise yüksek olur.

Türkiye’de döviz kurlarını üçe ayırmak mümkündür- Merkez Bankası’nın belirlediği kurlar, bankaların ve özel finans kuruluşlarının belirlediği kurlar, ve serbest piyasa kurları. Merkez Bankası kurlara müdahale eder, ve bu durum piyasada üç temel sistemi doğurur:

Esnek Piyasa Döviz Kuru: Merkez Bankası’nın, piyasaya müdahalede bulunmadan önce kurun serbest bir şekilde dalgalanmasına izin verdiği sistem.

Sabit Kur Sistemi: Merkez Bankası’nın dövize müdahalede bulunup kuru dengelediği sistem.

Denetimli Kur Sistemi: Merkez Bankası’nın kurlardaki dalgalanmaları kontrol etmeyi amaçladığı sistem.

Şimdi, konuyla daha yakından ilgilenmeniz halinde sık karşılaşabileceğiniz birkaç popüler ve önemli terime kısaca değineceğiz:

Devalüasyon – Devlet tarafından ülke ekonomisine yapılan bir müdahale olan davalüasyon, ülkenin para biriminin, diğer ülkelerin para birimleri karşısında değer kaybetmesidir.

Revalüasyon – Devalüasyonun tam tersi, yani ülkenin para biriminin diğer para birimleri karşısında değer kazanmasıdır.

Çapraz Kur – Farklı para birimleri arasında döviz kuru hesaplaması yapılması olarak tanımlanabilir. Örneğin hem Dolar hem de Euro’nun TL cinsinden değerini biliyorsanız, çapraz kur ile Dolar/Euro değerini de bulabilirsiniz.

Reel Döviz Kuru –Ticaret haddi” olarak da bilinen reel döviz kuru, bir ülkenin para biriminin, yabancı bir para birimi karşısındaki satın alma gücünü ifade eder.

Dalgalı Kur – Piyasadaki koşullara göre inip çıkabilen döviz kuruna denir.

Dövize Nasıl Yatırım Yapılır?

Döviz, yazının başında da belirttiğimiz gibi sık tercih edilen bir yatırım yöntemidir ve birçok kişi tarafından birikimlerini değerlendirmenin etkili bir yolu olarak görülmektedir. Yatırımcılar, temel olarak döviz kurlarını takip ederek, bu kurlar arasında meydana gelen farklardan kâr elde etmeyi amaçlamaktadırlar. Başka bir deyişle kendi ülkenizin para birimi karşısında değer kazanacak bir para biriminden alıp değerlendiği zaman satarak kâr elde etmeniz mümkündür.

Bu tip yatırımlar birden fazla şekilde gerçekleştirilebilir. Eskiden bu konuda döviz büroları sıklıkla tercih edilmekteydi. Günümüzde ise mevduat hesapları ve Forex piyasası yatırımcılar tarafından daha fazla tercih edilmektedir.

Forex hakkında ayrıntılı bilgi almak için, ilgili sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.