Dow Jones, Nasdaq ve S&P 500: Nedir, Farkları Nelerdir?

ABD finans dünyasının temel taşları olarak kabul edilen Dow Jones, Nasdaq ve S&P 500 endeksleri, yatırımcıların borsa piyasalarının genel sağlığını ve yönelimlerini takip etmek için kullandıkları önemli göstergelerdir. Üçü de genel olarak "ABD borsası" olarak kabul edilir ve benzerlikler taşır, ancak temsil ettikleri şirket grupları ve endeks yapıları açısından birbirlerinden önemli şekillerde ayrışırlar.

Dow Jones Endeksi Nedir?

Dow Jones Endeksi (tam adıyla “Dow Jones Industrial Average” veya kısaca DJIA), Amerika Birleşik Devletleri’nin en eski ve en önemli hisse senedi endekslerinden biri olup, dünya genelinde finans piyasalarının nabzını tutan bir gösterge olarak kabul edilmektedir. 1896 yılında Charles Dow ve Edward Jones tarafından oluşturulan bu endeks, ABD ekonomisinin genel performansını ve sanayileşme süreçlerini yansıtmak amacıyla tasarlanmıştır. Günümüzde ise yalnızca ABD’nin değil, küresel finans piyasalarının da önemli bir referans noktasıdır.

Dow Jones Endeksi’nin Tarihi:

Dow Jones Endeksi, başlangıçta ABD’nin sanayi gücünü temsil eden 12 şirketin performansını ölçmek için oluşturulmuştu. İlk hesaplanan endeks değeri sadece 40.94 idi. O dönem American Cotton Oil, Chicago Gas ve National Lead gibi sanayi devleri endeksin temelini oluşturuyordu.

Dow Jones Endeksi’nin Yapısı

Dow Jones, Amerika’nın en büyük 30 halka açık şirketini içeren fiyat ağırlıklı bir endekstir. Bu, yüksek fiyatlı bir hisse senedinin endeks üzerinde daha büyük bir etki yaratması anlamına gelir. Şirketlerin seçimi, ekonomik etkileri ve piyasa değerleri gibi kriterlere göre yapılır. Günümüzde teknoloji, finans, sağlık ve tüketim gibi sektörler de endeksin kapsamındadır.

Dow Jones Endeksi Nasıl Hesaplanır?

Dow Jones Endeksi, 30 hisseden oluşan fiyat ağırlıklı bir endekstir; hisselerin toplam fiyatı “Dow Böleni”ne bölünerek hesaplanır. Bu bölen (şu anda yaklaşık 0,15) şirketlerdeki yapısal değişikliklere göre güncellenir ve hisselerdeki 1 dolarlık değişim endekste yaklaşık 6,6 puan etki yaratır.

Dow Jones Endeksi Türkiye Saati İle Kaçta Açılıyor?

Dow Jones Endeksi ABD saatiyle 09.30’da, Türkiye saatiyle 16.30’da işlem görmeye başlıyor. Kapanış işe ABD saatiyle 16.00’da, Türkiye saatiyle 23.00’te gerçekleşiyor. Dow Jones Endeksi de tıpkı diğer Amerikan Borsaları gibi cumartesi ve pazar günleri, Noel ve Şükran Günü gibi özel günlerde kapalı oluyor.

Nasdaq Nedir?

NASDAQ, Ulusal Menkul Kıymet Satıcıları Otomatik Teklifler Birliği'nin kısaltmasıdır. Ulusal Menkul Kıymet Satıcıları Birliği (NASD) tarafından geliştirilmiştir ve Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) tarafından izlenir. Dünya çapında elektronik menkul kıymet alım satımını yöneten bir Amerikan borsasıdır. 

NASDAQ Borsasının Özellikleri

• NASDAQ borsası, teknoloji sektöründeki şirketlere ev sahipliği yapar. Bu nedenle NASDAQ borsasının performansı, teknoloji sektörünün gelişimini yansıtır.
• NASDAQ borsası, çok sayıda küçük ve orta ölçekli şirkete de yer verir. Bu nedenle NASDAQ borsasında işlem gören hisseler daha yüksek risk ve getiri potansiyeline sahiptir.
• NASDAQ borsası, piyasa yapıcı (market maker) sistemi ile çalışır. Piyasa yapıcılar, belirli hisse senetlerinde alış ve satış fiyatları belirleyerek likidite sağlarlar. Piyasa yapıcılar arasındaki rekabet, fiyat farklarını (spread) daraltır ve işlem maliyetlerini düşürür.
• NASDAQ borsası, saat 09.30 ile 16.00 arasında açıktır ancak öncesi ve sonrası saatlerde de işlem yapmak mümkündür. Bu sayede yatırımcılar, piyasaların kapalı olduğu zamanlarda da fırsatları değerlendirebilirler.

NASDAQ 100 Endeksi Nedir?

NASDAQ 100 endeksi, NASDAQ borsasında işlem gören en büyük 100 şirketi içeren bir endekstir. Teknoloji sektöründeki şirketlere odaklanarak, teknoloji sektörünün liderliğini ve inovasyonunu yansıtır. NASDAQ 100 endeksi, hisse senetlerinin piyasa değerlerine göre ağırlıklandırılır ve her üç ayda bir yeniden dengelenir. Sembolü NDX’dir.

NASDAQ Kaçta Açılır?

NASDAQ borsası, ABD’nin doğu saati ile saat 09.30 ile 16.00 arasında açıktır. Bu da Türkiye saati ile 16.30 ile 23.00 saatleri arasına tekabül eder ancak NASDAQ’ta açılış ve kapanış saatleri dışında da işlem yapmak mümkündür. Açılış öncesi işlem yapmak isteyen yatırımcılar, saat 04.00 ile 09.30 arasında; kapanış sonrası saatlerde işlem yapmak isteyen yatırımcılar ise saat 16.00 ile 20.00 arasında işlem yapabilirler.

S&P 500 Nedir?

S&P 500 kredi derecelendirme kuruluşu olan Standard & Poor's şirketi tarafından oluşturulan, genel olarak piyasa değeri en yüksek 500 ABD şirketinin listelendiği bir borsa endeksidir. Yatırımcılar ve ekonomistler için önemli bir metrik olan bu endeks, ABD ekonomisinin gücünü ve ekonomi ile ilgili beklentileri göstermesi açısından önemli bir sinyaldir.

S&P 500 Tarihi

S&P 500, başlangıç tarihi olan 1923 yılında 233 adet şirketin hisse senetlerinden oluşuyor ve haftalık olarak hesaplanıyordu. 1926 yılına gelindiğinde 90 adet hisse daha eklenerek günlük olarak hesaplanıp yayınlanan bir endeks haline geldi. Yıllar geçtikçe genişlemeye devam eden endeks, 4 Mart 1957'de S&P 500 adı ile işlem görmeye başladı.

S&P 500 Nasıl Çalışır?

S&P 500, yaklaşık 500 büyük ABD şirketinin  piyasa değerine göre ağırlıklandırılmış bir endeksidir; yani büyük şirketler endeksi daha fazla etkiler. Bir şirketin endekse girebilmesi için yüksek piyasa değerine (en az 14,5 milyar $), ABD'de listelenmiş olmasına, gelirlerinin çoğunu ABD’den sağlamasına, yeterli halka açıklık oranına ve belirli bir işlem hacmine sahip olmasına yönelik kriterleri karşılaması gerekir.

S&P 500 İşlemleri Hangi Saatte Gerçekleşir?

S&P 500 işlemleri, ABD borsalarının 09.30–16.00 arasındaki normal seansında gerçekleşir. Bunun yanında piyasa öncesi (04.00–09.30) ve piyasa sonrası (16.00–20.00) seanslarda da işlem yapılabilir. Bu saatler, yatırımcıların piyasa açılışı öncesi veya kapanış sonrası gelen haberlere tepki vermesine olanak tanır. Ancak bu dönemlerde daha yüksek volatilite, daha düşük hacim, çoğunlukla sadece limit emir kabulü ve bazı aracı kurumlarda ekstra ücretler gibi koşullar geçerli olabilir.

Dow Jones, Nasdaq ve S&P 500 Endeksleri Arasındaki Farklar:

• Kapsam:

DJIA yalnızca 30 büyük “mavi çip” şirketi içerir.

Nasdaq Composite, çoğu Nasdaq borsasında işlem gören binlerce şirketi kapsar (genelde yüksek teknoloji ağırlıklı).

S&P 500 ise yaklaşık 500 büyük ABD şirketini içerir ve sektörel olarak çok daha geniş ve çeşitlidir.

• Ağırlıklandırma (hesaplama yöntemi):

DJIA “fiyat ağırlıklı” bir endekstir yani hisse fiyatı yüksek olan şirketlerin endeks üzerinde daha fazla etkisi vardır.

Nasdaq Composite ve S&P 500 “piyasa değeri (market-cap)” ağırlıklıdır yani şirketin toplam piyasa değeri ne kadar yüksekse, endeksteki etkisi o kadar büyük olur.

• Amaç ve pazar temsili:

DJIA, birkaç önde gelen büyük şirket üzerinden “mavi çip / istikrar” hissini temsil eder; daha sınırlı ve seçilmiş bir tablo sunar.

Nasdaq Composite, teknoloji ve büyüme odaklı şirketleri ağırlıklı olarak içerdiğinden, yenilik, yüksek büyüme potansiyeli ve bu doğrultuda daha yüksek oynaklık sunar.

S&P 500, farklı sektörlerden büyük şirketleri bir araya getirdiğinden, genel ABD hisse senedi piyasasının ve ekonomisinin sağlığını yansıtan en dengeli, geniş temsili endekstir.